موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه Journal of New Achievements in Humanities Studies (Jonahs) مجله دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی 2588-6967 8 90 2025 11 17 صنعت ۴.۰ و تاب آوری صنعتی در ایران: تحول دیجیتال، موانع ساختاری و مسیرهای توسعه 17 32 FA محسن محمدی خیاره هیات علمی گروه اقتصاد، دانشگاه گنبد کاووس، گنبدکاووس، ایران محسن محمدی خیاره هیات علمی گروه اقتصاد، دانشگاه گنبد کاووس، گنبدکاووس، ایران 2025 07 03 این پژوهش کیفی به بررسی چگونگی انطباق بخش‌های صنعتی نوظهور، به‌ویژه بنگاه‌های خرد، کوچک و متوسط (MSMEs)، با فناوری‌های صنعت ۴.۰ در بستری از محدودیت‌های اقتصاد کلان و فشارهای ساختاری می‌پردازد. هدف اصلی، تحلیل پیشران‌ها، گلوگاه‌های نهادی و جهت‌گیری‌های استراتژیک برای تقویت تاب‌آوری صنعتی دیجیتال در کشورهای در حال توسعه نظیر ایران است. این مطالعه با بهره‌گیری از چارچوب‌های نظری “فناوری-سازمان-محیط” (TOE) و “دیدگاه مبتنی بر منابع” (RBV)، استدلال می‌کند که گذار موفق دیجیتال تنها یک تغییر فنی نیست، بلکه نیازمند همسویی پیچیده میان آمادگی تکنولوژیکی، قابلیت‌های سازمانی و حمایت‌های محیطی است. سنتز شواهد تجربی نشان می‌دهد که اگرچه پذیرش اولیه فناوری‌هایی نظیر اینترنت اشیاء و تحلیل کلان‌داده‌ها می‌تواند بهره‌وری نیروی کار را تا ۷ درصد افزایش دهد و کارایی عملیاتی را از طریق کاهش زمان توقف بهبود بخشد، اما تحقق این مزایا در اقتصادهای در حال توسعه به‌شدت تحت تأثیر موانع مالی، شکاف مهارتی و ضعف حمایت‌های دولتی قرار دارد. یافته‌ها بر ضرورت اتخاذ مدل‌های پذیرش تدریجی (مانند بازسازی دیجیتال)، بهره‌گیری از نوآوری‌های مالی (فین‌تک) برای غلبه بر محدودیت‌های سرمایه، و توسعه راهبردهای متناسب با بخش (تولید در برابر خدمات) تأکید دارند. این مقاله با ارائه یک تحلیل کیفی عمیق، بینش‌های سیاستی حیاتی برای طراحی مسیرهای توسعه صنعتی پایدار و مقاوم در برابر شوک‌های خارجی ارائه می‌دهد. https://www.jonahs.ir/downloadfilepdf/2887241