موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه مجله دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی 2588-6967 9 95 2026 04 07 بررسی رابطه بین شیوه‌های مدیریت استرس و بهبود عملکرد آتش‌نشانان در شرایط بحرانی 11 30 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA علی دانشجوی کارشناسی ارشد رشته مهندسی ایمنی، بهداشت و محیط زیست (HSE)، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران مریم عضو هیئت علمی رشته مهندسی ایمنی، بهداشت و محیط زیست (HSE)، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران 2026 01 28 حرفه آتش‌نشانی یکی از مشاغل پرخطر و استرس‌زا محسوب می‌شود که نیازمند تصمیم‌گیری سریع، هماهنگی تیمی و مقاومت روانی بالا در شرایط بحرانی است. این تحقیق با هدف بررسی رابطه بین شیوه‌های مدیریت استرس و بهبود عملکرد آتش‌نشانان در شرایط بحرانی انجام شد. روش تحقیق از نوع تحلیلی، همبستگی بود و داده‌ها از میان 80 آتش‌نشان شهر ملایر با استفاده از پرسشنامه‌های استاندارد شامل مقیاس شیوه‌های مدیریت استرس (SMSQ)، پرسشنامه استرس شغلی (JSS) و پرسشنامه عملکرد آتش‌نشانان در شرایط بحرانی (FPQ) جمع‌آوری شدند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و AMOS Graphical و آزمون‌های ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون خطی چندگانه و مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین شیوه‌های مدیریت استرس و بهبود عملکرد آتش‌نشانان در شرایط بحرانی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد &beta; =0/42 ، p <0/001 همچنین، تمامی فرضیه‌های فرعی تحقیق تأیید شدند، به این معنا که استفاده از تمرینات ذهن‌آگاهی، تنفس عمیق، شبیه‌سازی بحران، مشاوره روانشناختی و حمایت اجتماعی به طور جداگانه با بهبود عملکرد آتش‌نشانان در مواقع بحرانی مرتبط است. حمایت اجتماعی و هوشمندی عاطفی بیشترین نقش را در تقویت این رابطه داشتند. همچنین، مدل ساختاری تحقیق با شاخص‌های برازش مناسب CMIN/DF =2/15 ، GFI =0/93 ، CFI =0/95 ، RMSEA =0/047 هماهنگی خوبی با داده‌های واقعی داشت. متغیرهایی مانند سن، سابقه کار، هوشمندی عاطفی و حمایت اجتماعی نیز به عنوان عوامل تعدیل‌کننده شناسایی شدند. در نهایت، حدود 19% از تغییرات در عملکرد آتش‌نشانان در شرایط بحرانی با استفاده از شیوه‌های مدیریت استرس قابل تبیین بود. /downloadfilepdf/31826