موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه مجله دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی 2588-6967 9 96 2026 04 27 کاربرد روان‌شناسی ورزش و علوم ورزشی در توانبخشی مبتنی بر فعالیت بدنی برای زنان سرپرست خانوار 22 27 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA رضا گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه ارومیه، آذربایجان شرقی، ایران 2025 11 10 زنان سرپرست خانوار به دلیل فشارهای اقتصادی، روانی و اجتماعی مضاعف، در معرض آسیب‌های سلامت روان مانند افسردگی، اضطراب و کاهش عزت‌نفس قرار دارند. این مطالعه مروری با هدف تحلیل نقش روان‌شناسی ورزش و فعالیت بدنی در فرآیند توانبخشی اجتماعی این گروه تدوین شده است. با بررسی نظام‌مند مطالعات بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵، رویکرد «توانبخشی مبتنی بر فعالیت بدنی» به عنوان یک مداخله مکمل در مددکاری اجتماعی ارزیابی شد. یافته‌های حاصل از تحلیل منابع نشان می‌دهد که فعالیت‌های ورزشی نه تنها از طریق مکانیسم‌های فیزیولوژیک (مانند ترشح اندورفین) باعث کاهش استرس می‌شوند، بلکه از طریق بهبود خودکارآمدی، ایجاد شبکه‌های حمایت اجتماعی و تقویت تاب‌آوری، نقش تسهیل‌گر در توانمندسازی روانی-اجتماعی زنان سرپرست خانوار ایفا می‌کنند. تحلیل کیفی مطالعات نشان می‌دهد که برای اثربخشی حداکثری، مداخلات باید با ویژگی‌های فرهنگی و زیسته این گروه همسو باشند. در نهایت، این مقاله ضمن نقد ادبیات موجود، بر ضرورت پیوند میان متخصصان علوم ورزشی و مددکاران اجتماعی در طراحی پروتکل‌های مداخله‌ای تأکید می‌ورزد. /downloadfilepdf/33749