موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه مجله دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی 2588-6967 8 92 2025 12 24 نقش مدیریت کیفیت در انطباق با استانداردهای جهانی حقوق مصرف‌کننده و تأثیر آن بر عملکرد صادراتی 45 65 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA رعنا گروه مدیریت، دانشگاه شهید چمران اهواز، خوزستان، ایران 2025 08 10 در محیط رقابتی تجارت بین‌الملل، انطباق بنگاه‌های صادراتی با استانداردهای جهانی حقوق مصرف‌کننده به یکی از الزامات اساسی ورود، بقا و توسعه در بازارهای خارجی تبدیل شده است. مدیریت کیفیت، به‌ویژه از طریق استقرار نظام‌های استانداردسازی، بهبود مستمر، کنترل کیفیت، پاسخ‌گویی به شکایات مشتریان و رعایت الزامات ایمنی و شفافیت اطلاعات محصول، می‌تواند نقش مهمی در ارتقای اعتماد مصرف‌کنندگان و بهبود عملکرد صادراتی ایفا کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مدیریت کیفیت در انطباق با استانداردهای جهانی حقوق مصرف‌کننده و تحلیل اثر آن بر عملکرد صادراتی بنگاه‌ها انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، کمی و پیمایشی–تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش را مدیران و کارشناسان شرکت‌های صادراتی فعال در صنایع تولیدی تشکیل می‌دهند و داده‌ها با استفاده از پرسشنامه ساختاریافته گردآوری می‌شود. برای تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی، آزمون همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون چندگانه و مدل‌یابی معادلات ساختاری استفاده می‌شود. نتایج مورد انتظار نشان می‌دهد که ابعاد مدیریت کیفیت، شامل تمرکز بر مشتری، بهبود مستمر، تعهد مدیریت ارشد، مدیریت فرایندها و نظام رسیدگی به شکایات، تأثیر مثبت و معناداری بر میزان انطباق با استانداردهای جهانی حقوق مصرف‌کننده دارند. همچنین انطباق با این استانداردها می‌تواند از طریق افزایش اعتماد بازار، کاهش ریسک‌های حقوقی و ارتقای تصویر برند، عملکرد صادراتی شرکت‌ها را بهبود بخشد. بر اساس یافته‌های مفهومی و تجربی پژوهش، می‌توان نتیجه گرفت که مدیریت کیفیت صرفاً ابزاری عملیاتی برای کنترل تولید نیست، بلکه سازوکاری راهبردی برای افزایش مشروعیت بین‌المللی، تقویت رقابت‌پذیری و توسعه پایدار صادرات محسوب می‌شود. /downloadfilepdf/38953