موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه مجله دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی 2588-6967 8 92 2025 12 23 ارزیابی اثربخشی مداخلات روان‌درمانی مبتنی بر هنر بر کاهش استرس شغلی مددکاران اجتماعی 34 44 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA داوود گروه روانشناسی، دانشگاه لرستان، ایران 2025 07 09 استرس شغلی در حرفه مددکاری اجتماعی به دلیل مواجهه مستمر با موقعیت‌های بحرانی، فشارهای عاطفی، تعارض نقش، حجم بالای کار و تماس مداوم با مسائل پیچیده انسانی، به یکی از چالش‌های مهم سلامت روان شاغلان این حوزه تبدیل شده است. در سال‌های اخیر، مداخلات روان‌درمانی مبتنی بر هنر به‌عنوان رویکردی مکمل و نوآورانه برای کاهش فشارهای روانی، تنظیم هیجان و ارتقای تاب‌آوری در میان گروه‌های حرفه‌ای مورد توجه قرار گرفته‌اند. هدف پژوهش حاضر، ارزیابی اثربخشی مداخلات روان‌درمانی مبتنی بر هنر بر کاهش استرس شغلی مددکاران اجتماعی در بسترهای شهری است. این پژوهش با رویکرد کمی و بر اساس طرح نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل مددکاران اجتماعی شاغل در مراکز خدمات اجتماعی و حمایتی شهر تهران بود که از میان آن‌ها 40 نفر به شیوه نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه استرس شغلی و مقیاس فرسودگی هیجانی بود. گروه آزمایش طی 8 جلسه در مداخلات روان‌درمانی مبتنی بر هنر شامل نقاشی درمانی، بیان خلاق، تصویرسازی هیجانی و بازنمایی نمادین تجربه‌های شغلی شرکت کرد، در حالی که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از آزمون تی مستقل، تی زوجی و تحلیل کوواریانس تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد میانگین استرس شغلی در گروه آزمایش پس از مداخله به‌طور معناداری کاهش یافته است و این کاهش در مقایسه با گروه کنترل از نظر آماری معنادار بود. همچنین مداخلات مبتنی بر هنر توانستند در کاهش فرسودگی هیجانی و بهبود تنظیم هیجان شرکت‌کنندگان نیز مؤثر باشند. بر این اساس، می‌توان نتیجه گرفت که روان‌درمانی مبتنی بر هنر ظرفیت قابل‌توجهی برای ارتقای سلامت روان حرفه‌ای مددکاران اجتماعی دارد و می‌تواند به‌عنوان یک راهبرد حمایتی مؤثر در برنامه‌های رفاه شغلی و پیشگیری از فرسودگی شغلی مورد استفاده قرار گیرد. /downloadfilepdf/39280