موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه مجله دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی 2588-6967 8 88 2025 08 30 ایدۀ فایده‌گرایی در اندیشۀ فیلسوفان 1 16 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA علی دانشآموختۀ پسادکتری دانشگاه تهران 2025 04 26 لذت‌گرایی با صور و گونه‌های متنوعی که دارد، در طول تاریخ اندیشه‌های اخلاقی، از سوی تعداد زیادی از فیلسوفان اخلاق مورد تأیید یا نقد و اشکال قرار گرفته است. یکی از مکاتب اخلاقی پرطرفدار و تأثیرگذار به‌ویژه در فرهنگ غرب، فایده‌گرایی است. فایده‌‌گرایی صورت متکامل و پیشرفتۀ مکاتب لذت‌گرای سابق بر خود، یعنی آریستیپوس و اپیکور است. جرمی بنتام Jeremy Bentham (1748ـ1832م) تبیین‌کننده و مروِّج مکتب فایده‌گرایی است و توانست این مکتب را از حالت تئوری صِرف خارج کرده و در جامعه و همچنین در دستگاه‌های دولتی و قانون‌گذاری فعلیت دهد. با وجود طرفداران فراوان، این نظریۀ مشهور و متنفذ همواره در معرض نقد و اشکالات و ایرادهای زیادی بوده و هست. در کتاب‌ها، پایان‌نامه‌ها، و مقالات مختلف، به‌صورت پراکنده اندیشمندان و فلاسفۀ تأثیرگذار و تأثیرپذیر نسبت به فایده‌گرایی مطرح شده‌اند و هیچ پژوهش مستقلی به این امر نپرداخته است. رسالت مقالۀ حاضر جمع‌آوری و سازماندهی 25 تن از شخصیت‌های مذکور از منابع مختلف و در حد توان، و تبیین، تحلیل، و تا حدی نقد شکل‌گیری و شکل‌دهی مبانی فایده‌گرایی جرمی بنتام است. /downloadfilepdf/7978283